🏛️ පොළොන්නරුව – ශ්‍රී ලංකා ඉතිහාසයේ මනමාලී අගනුවර

ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාණ රාජධානීන් අතර සුවිශේෂී ස්ථානයක් හිමි පොළොන්නරුව (Polonnaruwa)  අනුරාධපුර රාජධානිය බිඳ වැටි පසු නව අගනුවර වශයෙන් ප්‍රකාශයට පත් වූ නගරයකි.

මෙය මැද පළාතේ, මහවැලි ගඟේ මීටියාවත ඔස්සේ විශාල තැනිතලා ප්‍රදේශයක පිහිටා තිබේ.


📜 පුරාණ නාමයන්

විජයරාජපුර
ජනනාථපුරම් / ජනනාථ මංගලම්
පුලස්තිපුර / පුලනරි
තාමන්කඩුව
රාජරාජපුරය


🕰️ ඉතිහාසය කෙරෙහි සවිස්තරාත්මක හැඳින්වීම

🗡️ චෝල ආක්‍රමණයෙන් පසු ලකුණු වුණු නව යුගය

10–11වන සියවස්වලදී දෙමළ චෝලයා ශ්‍රී ලංකාව අල්ලාගෙන අගනුවර ජනනාතමංගලම් ලෙස නම් කළහ.
🌅 1070 දී I වන විජයබාහු රජු චෝලයන් පලවා හැර, පොළොන්නරුව අගනුවර වශයෙන් තෝරා ගත්හ.

👑 මහා පරාක්‍රමබාහු රජු – පොළොන්නරුවේ යුගය

පොළොන්නරුව රාජධානියේ වැඩිම දියුණුව, වාණිජය, වාරිමාර්ග සංවර්ධනය, සමාජීය ස්ථායීත්වය
➡️ මහා පරාක්‍රමබාහු රජුගේ (1153–1186) කාලයේදීම ලැබිණි.

🚰 “අහසින් වැටෙන එක්දිය බිඳක්වත් ප්‍රයෝජනයට නොගෙන මුහුදට නොයවිය යුතුය
— යන ප්‍රකට අදහස මත රජු විසින් රටේ වැව්–සමද්‍රි පද්ධතිය  දියුණුවකට පත් කරන ලදී.

🏞️ පරාක්‍රම සමුද්‍රය (Parakrama Samudra)
ඔහුගේ විශාලතම කාර්යය ලෙස සැලකේ.

⚔️ නිශ්ශංක මල්ල සහ පසුකාලීන රාජයන්

නිශ්ශංක මල්ල රජු ප්‍රමුඛ වුවද, පසුව රාජසිංහ කුලය තුළ ඇති වූ ගැටුම් හා බලසටන් රාජධානිය අස්ථාවර කළේය.

🔥 1215 – කාලිංග මාඝ ආක්‍රමණය

මෙම ආක්‍රමණයෙන් පසුව
➡️ පොළොන්නරුව රාජධානිය බිඳ වැටී,
➡️ අගනුවර දඹදෙණියට මාරු විය.


👑 පොළොන්නරුවේ රජවරුන් ලැයිස්තුව

  • I වන විජයබාහු රජු
  • I වන ජයබාහු
  • I වන වික්‍රමබාහු
  • II වන ගජබා
  • මහා පරාක්‍රමබාහු
  • II වන විජයබාහු
  • VI වන මිහිඳු
  • නිශ්ශංක මල්ල
  • I වන වීරබාහු
  • II වන වික්‍රමබාහු
  • වෝඩගංග දේව රජු
  • ලීලාවතී රැජින 👸
  • සහස්සමල්ල
  • කල්යාණවතී රැජින
  • ධර්මාශෝක කුමරු
  • අනිකංග
  • ලෝකේශ්වර
  • පරාක්‍රම පාණ්ඩ්‍ය
  • කාලිංග මාඝ


🏛️ පුරාවිද්‍යාත්මක නටඹුන් (Main Sites)

🏰 1. ඇතුල් නගරය (Inner City)

ඇතුල් නුවර හෙක්ටයාර 8.6 ක ප්‍රමාණයක, ප්‍රාකාර වලින් වට වුණු රාජධානියේ මධ්‍යස්ථානයයි.

📌 ප්‍රධාන ස්ථාන

  • වෙජයන්ත ප්‍රාසාදය
  • රාජ සභා මණ්ඩපය
  • කුමාර පොකුණ 💧
  • දළදා මළුව
  • අටදාගෙය
  • හැටදාගෙය
  • වටදාගෙය
  • ගල්පොත ලිපිය
  • සත්මහල් ප්‍රාසාදය
  • ථූපාරාම පිළිමගෙය
  • නිශ්ශංක ලතා මණ්ඩපය


🏞️ 2. පිටත නගරය (Outer City)

🕍 ආළාහණ පිරිවෙන

පොළොන්නරුවේ විශාලතම ආරාම සංකීර්ණය — හෙක්ටයාර 35 පුරා.

🛕 රන්කොත් වෙහෙර

පොළොන්නරුවේ විශාලතම ස්තූපය —
➡️ උස අඩි 180
➡️ වට ප්‍රමාණය අඩි 550

🏯 ලංකාතිලක විහාරය

විශාල උසින් අඩි 55ක්, බිත්ති චිත්‍ර රැසින් සරසන ලද විහාරය.

🛕 කිරි වෙහෙර

පරාක්‍රමබාහු රජුගේ බිසව වූ සුභද්‍රා දේවිය නිමි කරවා ඇත.

🕌 පබළු වෙහෙර

රජුගේ බිසව රූපවතී සිහිවීමට ඉදි කර ඇත.

🎨 තිවංක පිළිමගෙය

බුද්ධ ප්‍රතිමා තුනකින් නම ලබන, සම්පූර්ණ චිත්‍රලේඛන වලින් සරසන ලද පූජනීය විහාරය.

📚 පොත්ගුල් වෙහෙර

දහම් පොත් තැන්පත් කිරීම සඳහා භාවිතා වූ 4–මහල් විහාරය.


🌊 පරාක්‍රම සමුද්‍රය

📌 දිග සැතපුම් 8.5
📌 ඇතුළු ජල ප්‍රමාණය — අක්කර 80,000


🐘 සඳකඩපහණ & මුරගල්

පොළොන්නරුවේ පූජනීය ගොඩනැගිලි 

  • සඳකඩපහණ 42ක්
  • මුරගල් 54ක්


📍 පොළොන්නරුව – ශ්‍රී ලංකා සිතියමේ ස්ථානය

📌 කොළඹ සිට අලුත්මහියගම හරහා – කි.මි. 216
📌 උතුරු මැද පළාත
📌 මහවැලි ගඟේ පහළ ප්‍රවාහයේ තැනිතලා භූමි ප්‍රදේශය
📌නගරය මුළුල්ලේ විශාලත්වය — හෙක්ටයාර 122


Watch on Youtube


🏆 නිගමනය

පොළොන්නරුව යනු
✨ අතිසාර්ථක රාජ්‍ය පාලනය
✨ වාරිමාර්ග ඉංජිනේරු කෞശල
✨ අද්භූත විහාර – පුරාවිද්‍යා විභූතිය
සමේ බිහිකරන අගනුවරකි.

Post a Comment

0 Comments